ΝΕΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΒΕΡΓΙΝΑ

Η ΓΗ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΥΝΕΧΙΖΕΙ ΝΑ ΓΕΝΝΑ - ΝΕΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΒΕΡΓΙΝΑ - ΑΠΟ ΔΕΥΤΕΡΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΟ ΤΑΦΙΚΟ ΣΥΝΟΛΟ ΜΕΧΡΙ ΗΛΙΑΚΟ ΡΟΛΟΙ ΚΑΙ ΑΛΛΑ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΑ

Αιγές - Βεργίνα, Μάρτιος 2010

Και δεύτερο μακεδονικό ταφικό σύνολο

Και δεύτερο πολύτιμο ταφικό σύνολο έφερε στο φως η αρχαιολογική σκαπάνη στην Αγορά των Αιγών, σε συνέχεια του πρώτου που είχε βρεθεί το καλοκαίρι του 2008 και παρουσιάστηκε πέρυσι τον Απρίλη στο πλαίσιο της ετήσιας αρχαιολογικής συνάντησης για το Αρχαιολογικό Έργο στη Μακεδονία και τη Θράκη. Το εν λόγω δεύτερο πολύτιμο ταφικό σύνολο, όπως πρόκειται να τονίσει κατά την αυριανή εισήγησή της στο πλαίσιο της φετινής αντίστοιχης ετήσιας αρχαιολογικής συνάντησης, η διευθύντρια της πανεπιστημιακής ανασκαφής στη Βεργίνα και ευρωβουλευτής κα. Χρυσούλα Παλιαδέλη, βρέθηκε το καλοκαίρι του 2009.
«Το νέο εύρημα, που αποτελείται από μια ασημένια τεφροδόχο υδρία, όμοια με εκείνη από τον τάφο του Πρίγκιπα στη Μεγάλη Τούμπα της Βεργίνας, και ως κτέρισμα ένα εξαιρετικά σπάνιο, ίσως μοναδικό ασημένιο παναθηναϊκό αμφορέα, συμπληρώνει την ανασκαφική εικόνα, ενισχύει τα αρχαιολογικά δεδομένα και δεν ανατρέπει όσα είχαμε υποθετικά προτείνει την άνοιξη στην ετήσια σύναξη των αρχαιολόγων του βορειοελλαδικού χώρου.
Η ανεύρεση των δύο πολύτιμων ταφικών συνόλων, όχι εντός των ορίων του παρακείμενου νεκροταφείου, αλλά σε ένα όρυγμα, στην καρδιά της αρχαίας πόλης, την αγορά των Αιγών, και η διαπίστωση ότι δεν πρόκειται για αποτέλεσμα αρχαιοκαπηλικής απόκρυψης, αλλά για συνειδητή απόθεση σημαντικών ταφών εντός της οχύρωσης της παλιάς πρωτεύουσας των αρχαίων Μακεδόνων, κάνουν τις συνθήκες ανεύρεσης μοναδικές.
Το γεγονός ότι η απόθεση αυτή μπορεί με ασφάλεια να χρονολογηθεί στα πρώτα χρόνια της ισχύος του Κασσάνδρου σε συνδυασμό με την εξαιρετική ποιότητα των αντικειμένων που απαρτίζουν τα δύο σύνολα, απολύτως εφάμιλλη με εκείνη αντίστοιχων κτερισμάτων από τους βασιλικούς τάφους της Μεγάλης Τούμπας, βεβαιώνουν ότι πρόκειται για βασιλικούς νεκρούς.
Είμαστε πεπεισμένοι ότι τα δύο πολύτιμα ταφικά σύνολα από την Αγορά των Αιγών αποτελούν μέρη της ίδιας ταφικής διαδικασίας, αφού εντοπίστηκαν στο ίδιο βάθος, σε μικρή απόσταση μεταξύ τους, σφραγίστηκαν με την ίδια ενιαία επίχωση και δηλώνουν την ίδια πρόθεση για την "ταφή" τους εκτός νεκροταφείου.
Αποτελούν, δηλαδή, ένα ενιαίο σύνολο που δεν τάφηκε στην παρακείμενη βασιλική νεκρόπολη, αλλά στο πιο δημόσιο σημείο της οχυρωμένης πόλης των Αιγών, λίγο βορειότερα από το θέατρο και το ανάκτορο, δίπλα στα αφιερώματα της βασίλισσας Ευρυδίκης, μητέρας του Φιλίππου, στη θεά Εύκλεια. Οι δύο νεκροί στερήθηκαν ίσως τα πλούσια κτερίσματα που θα τους συνόδευαν, αν προορίζονταν να ταφούν υπό κανονικές συνθήκες στο νεκροταφείο, αλλά τα οστά τους εναποτέθηκαν μετά την καύση τους τυλιγμένα σε πορφυρά ή χρυσοπόρφυρα υφάσματα μέσα σε πολύτιμα οστεοδόχα σκεύη για να "ταφούν" στην καρδιά της πόλης των Αιγών, χωρίς κανένα εμφανές σημάδι να διαιωνίζει τη μνήμη τους», υποστηρίζει η Χρυσούλα Παλιαδέλη, στην ανακοίνωσή της με τίτλο «Πολύτιμα ταφικά σύνολα από την αγορά των Αιγών - η αρχαιολογική εικόνα, η ιστορική ερμηνεία και η διερεύνηση στο εργαστήριο».
Νέα εξέταση
Σύμφωνα με την αρχική προσέγγιση σε ό,τι αφορά το πρώτο ταφικό σύνολο με το εντυπωσιακό χρυσό στεφάνι και με βάση τα πρώτα οστεοαρχαιολογικά δεδομένα, «θα μπορούσε να ταυτιστεί με τον Ηρακλή, γιο του Μεγάλου Αλεξάνδρου και της Βαρσίνης, που δολοφονήθηκε με εντολή του Κασσάνδρου, καθώς ανέβαινε στη Μακεδονία για να αναλάβει ως τελευταίος Τημενίδης το μακεδονικό θρόνο».
Οι εργασίες διερεύνησης και συντήρησης των ποικίλων υλικών (μετάλλινων αγγείων, οστών, υπολειμμάτων υφάσματος και άλλων οργανικών υλικών) συνεχίζονται και η ανθρωπολογική εξέταση των οστών του δεύτερου ταφικού συνόλου από το Ιερό της Εύκλειας στη Βεργίνα δεν έχει ολοκληρωθεί.



-------------------------------------------------------------------------------------------------
Ηλιακό ρολόι από τους ελληνορωμαϊκούς χρόνους στο Πολύχρονο Χαλκιδικής

Μια οχυρωμένη ακρόπολη, χρυσοφόροι πολεμιστές, εξαιρετικής οργάνωσης βιοτεχνίες, μια υπόσκαπτη κουζίνα, πανέμορφα αγαλματίδια, ένα ηλιακό ρολόι.
Πρόκειται για ορισμένα από τα εντυπωσιακά ευρήματα που θα παρουσιαστούν από αύριο έως τις 13 Μαρτίου στην παλιά Φιλοσοφική σχολή του ΑΠΘ κατά την 23η Αρχαιολογική Συνάντηση για τις ανασκαφές σε Μακεδονία και Θράκη.
Ανάμεσα στις 65 ανακοινώσεις συγκαταλέγεται και αυτή για το Καστρί Πολυνερίου Γρεβενών (αύριο στις 11.15 π.μ.). Η καθηγήτρια Ιστορίας και Αρχαιολογίας του ΑΠΘ Στέλλα Δρούγου και η ομάδα της παλεύουν κόντρα στην έλλειψη χρημάτων και προσωπικού. Είναι μια δύσκολη ανασκαφή, όπως τιτλοφορείται η ανακοίνωση της κ. Δρούγου, το εύρημα όμως ήταν εντυπωσιακό. Μια οχυρωμένη ακρόπολη που προστατεύει ένα σπουδαίο οικοδομικό συγκρότημα που δημιουργήθηκε στο τέλος του 4ου - αρχές 3ου αι. π.Χ. Περιλαμβάνει μεγάλη διπλή δωρική στοά και ακόμη ένα μεγάλο οικοδόμημα (ίσως και αυτό στοά) δίπλα και απέναντι από τον λιθόκτιστο ναό, ο οποίος “δεν είχε μόνο πρόναο αλλά και οπισθόδρομο και όταν αυτός καταστράφηκε, ίσως στον 3ο αι. π.Χ., καλύφθηκε από άλλους μεγαλύτερους χώρους, που εκτείνονται έως τη δυτική πύλη του περιβόλου της ακρόπολης”, σημειώνει η κ. Δρούγου. Στο εσωτερικό του κτιρίου ο χώρος στεγαζόταν με μεγάλα πήλινα κεραμίδια, το δάπεδο ήταν χωμάτινο, ενώ το γεγονός ότι “ο ναός είναι θεμελιωμένος σε στρώμα μιας νεολιθικής εγκατάστασης πρέπει να ερευνηθεί ιδιαίτερα”, συμπληρώνει η αρχαιολόγος.

Βιοτεχνίες στις Αιγές Η κ. Δρούγου θα αναφερθεί (αύριο στις 7.30 μ.μ.) και στις ανασκαφές που αποκαλύπτουν την καθημερινή όψη των Αιγών (σημερινή Βεργίνα). Πιθάρια, λιθόστρωτες αυλές, τμήματα αγωγών και αποχετευτικών ρείθρων, αλλά και πολυάριθμα θραύσματα γυαλιού, μάζες μολύβδου και σιδήρου, μήτρες πήλινων αγγείων και ειδωλίων βρέθηκαν στο κέντρο της αρχαίας πόλης των Αιγών, στη γειτονιά του Μητρώου, σε βάθος μόλις 10-40 εκατοστών. “Μετά την κορύφωση της δύναμης της πόλης των Αιγών, επήλθε η κάμψη των ελληνιστικών χρόνων έως τη ρωμαϊκή κατάκτηση (168 π.Χ. - μέσα του 2ου αι. π.Χ.). Αυτό δεν συνεπάγεται απαραίτητα και ερήμωση. Οι μικρές κοινότητες των ανθρώπων που απέμειναν στον τόπο τους ανέπτυξαν δραστηριότητες μικρών βιοτεχνιών και ενός κάποιου εμπορίου”, τονίζει.

Ταφές σε... κλίμακες Τα ευρήματα από το χρυσοφόρο δυτικό νεκροταφείο του εύπορου αρχαίου οικισμού στο Αρχοντικό Πέλλας θα παρουσιάσουν οι Παύλος και Αναστασία Χρυσοστόμου (αύριο στις 6.45 μ.μ.). Πενήντα νέοι τάφοι ήρθαν στο φως και κτερίσματα, όπως χάλκινα κράνη, χρυσά ελάσματα, αγγεία κ.ά. Οι έρευνες που γίνονται στον χώρο από το 2000 (μόλις στο 5% της συνολικής έκτασης του Αρχοντικού), έχουν αποκαλύψει πολεμιστές και δεσποσύνες ντυμένους στα χρυσά!
Σε έκταση 11 στρεμμάτων έχουν βρεθεί 965 τάφοι (περίοδο 2000-2009), οι σημαντικότεροι από τους οποίους βρίσκονται κατά μήκος δύο διασταυρούμενων δρόμων. Οι ταφές μάλιστα είναι σε κλίμακες.  Όσο εγγύτερα στον δρόμο είναι θαμμένος κάποιος, τόσο πλουσιότερος ήταν. Οι πολεμιστές που βρέθηκαν φέτος σε δέκα από τους 24 τάφους των αρχαϊκών χρόνων ανήκουν στην τρίτη κατηγορία, “δηλαδή στην κλίμακα κάτω από τους πιο επιφανείς”, διευκρινίζει ο κ. Χρυσοστόμου.

Υπόγεια κουζίνα Στον αρχαίο οικισμό στο Καραμπουρνάκι (πρώην στρατόπεδο Κόδρα) αποκαλύφθηκε “μια λειτουργική κουζίνα (οπτάνιον), μαζί με τον εξοπλισμό της, και υπολείμματα καταναλωμένων τροφών”. Αυτό το εύρημα θα παρουσιάσει ο επικεφαλής της πανεπιστημιακής ανασκαφής Μιχάλης Τιβέριος (Παρασκευή, 6.45 μ.μ.). Η ημιυπόγεια κυψελόμορφη κατασκευή (υπόσκαπτο) που ήρθε στο φως “περιείχε στρώματα στάχτης, μεγάλο αριθμό οστρέων, ενώ σε μικρότερες ποσότητες βρέθηκαν οστά ζώων και ψαροκόκαλα”. Τα όστρεα εντοπίστηκαν μέσα σε ντόπιες οινοχόες (που ήταν σπασμένες) και τριγύρω βρέθηκαν πιθάρια, αμφορείς και πήλινες μαγειρικές πλατφόρμες, προφανώς χρήσιμες για το ψήσιμο των τροφών.  Όλα αυτά δεν αφήνουν καμιά αμφιβολία ότι στο υπόσκαπτο αυτό γινόταν προετοιμασία τροφής που αποτελούνταν απο θαλασσινά κυρίως εδέσματα.

Ειδώλια και ρολόγια Στη βασιλική νεκρόπολη της Αιανής βρέθηκε μια μαρμάρινη παλάμη από κούρο του 6ου αιώνα π.Χ., πήλινα και χάλκινα αλογάκια, επιτύμβια στήλη που ανήκε κατά πάσα πιθανότητα σε ιέρεια με εγχάρακτο το όνομα Κλεταγόρη, καθώς και ένα αρχαϊκό ειδώλιο καθιστής γυναίκας με ανοιχτά πόδια, που παραπέμπει σε μορφή... επιτόκου. “Πρόκειται για μοναδικά ευρήματα, που σπάνια βρίσκονται σε ολόκληρη τη Μακεδονία”, τονίζει η αρχαιολόγος Γεωργία Καραμήτρου-Μεντεσίδη (μιλά αύριο στις 12.15 μ.)
Στο Πολύχρονο Χαλκιδικής η ανασκαφή έφερε στο φως ένα από τα λιγοστά παγκοσμίως ηλιακά ρολόγια των ελληνορωμαϊκών χρόνων που έχουν εντοπιστεί άθικτα. Τα ηλιακά ρολόγια κατασκευάζονταν για συγκεκριμένο γεωγραφικό πλάτος, αλλά το συγκεκριμένο εύρημα “έχει κατασκευαστεί έτσι που μπορεί να δείχνει τη σωστή ώρα κάθε μέρας τόσο στη Χαλκιδική όσο και στη Ρώμη, στη Γαλλία ή στην Κίνα” σημειώνει η αρχαιολόγος Μπετίνα Τσιγαρίδα (μιλά το Σάββατο 13 Μαρτίου στις 10 π.μ.)
-----------------------------------------------------------------------------------------

ΒΙΟΤΕΧΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΑΠΟΔΕΙΚΝΥΟΝΤΑΙ ΟΙ ΑΡΧΑΙΕΣ ΑΙΓΕΣ- ΒΕΡΓΙΝΑ

Τι κι αν η αυτοκρατορία έπεσε. Οι λαοί συνέχισαν να δημιουργούν. Τι κι αν το χρυσάφι εξέλιπε. Έγινε γυαλί, πηλός, σίδηρος και μόλυβδος κι αντί για βασιλικά στεφάνια, άλλαξε χρήση κι έγινε πιθάρι, αγγείο, κόσμημα καθημερινό...

Κι αν η αναφορά του ονόματος της Βεργίνας παραπέμπει στους λαμπρούς μακεδονικούς τάφους, τα πολύτιμα σκεύη και όπλα, και τις θαυμαστές ιστορίες των σπουδαίων Μακεδόνων, η αρχαιολογική σκαπάνη συνεχίζει κι εντοπίζει και μια «άλλη» πόλη των αρχαίων Αιγών- αυτή του λαού κι όχι των βασιλιάδων της- που συνέχισε να δημιουργεί και στους αιώνες της κάμψης της (168 π.Χ.- 1ο μ.Χ. αι.).

Πιθάρια, λιθόστρωτες αυλές, τμήματα αγωγών και αποχετευτικών ρείθρων, χώροι στεγασμένοι, χτισμένοι με ξερολιθιά αλλά και πολυάριθμα θραύσματα γυαλιού, μάζες μολύβδου και σιδήρου, μήτρες πήλινων αγγείων και ειδωλίων αποκαλύπτει η αρχαιολογική σκαπάνη στο κέντρο της αρχαίας πόλης των Αιγών, στη γειτονιά του Μητρώου και σε βάθος μόλις 10-40 εκατοστών.

Τα πρώτα ευρήματα και τα οικοδομικά λείψανα που έρχονται στο φως δείχνουν πως οι Αιγές αναπτύσσουν και στους χρόνους της οικονομικής πτώσης τους (πρώτοι ρωμαϊκοί χρόνοι) ποικίλες δραστηριότητες με εντυπωσιακότερη αυτή των μικρών βιοτεχνιών γυαλιού και επεξεργασίας μετάλλου.

«Βιοτεχνίες και βιοτεχνικά προϊόντα στην αρχαία πόλη των Αιγών» είναι ο τίτλος της εισήγησης της καθηγήτριας Αρχαιολογίας Στέλλας Δρούγου και της συνεργάτιδάς της Χρυσάνθης Καλλίνη, στην 23η συνάντηση για το αρχαιολογικό έργο στη Μακεδονία και τη Θράκη. «Το τέλος των αυτοκρατοριών δεν σημαίνει απαραίτητα και το τέλος των λαών που τις στήριζαν. Οι δεύτεροι μπορούν- και το κάνουν- να συνεχίζουν τη ζωή και τη δημιουργία ειδικά μάλιστα όταν πατούν σε ισχυρές ρίζες και παραδόσεις», σχολίασε τα ευρήματά της στα «ΝΕΑ» η καθηγήτρια Στέλλα Δρούγου.

------------------------------------------------------------------------------------------------
Ενισχύεται η άποψη πως πρόκειται για τον τάφο του Ηρακλή
Στον Ηρακλή, γιο του Μεγάλου Αλεξάνδρου και στη μητέρα του Βαρσίνη ανήκουν οι δύο πολύτιμες ταφές που ήρθαν πρόσφατα στο φως στην καρδιά της αρχαίας πόλης, την αγορά των Αιγών; Οι αρχαιολόγοι της Βεργίνας εξακολουθούν να υποστηρίζουν φιλολογικά την ερμηνευτική προσέγγιση που υιοθέτησαν αρχικά βάσει της μαρτυρίας του Ιουστίνου, καθώς δεν υπάρχει αμφιβολία ότι τα δύο νέα ταφικά σύνολα με ευρήματα εφάμιλλα των βασιλικών τάφων της Βεργίνας στο πιο δημόσιο σημείο της οχυρωμένης πόλης των Αιγών, ανήκουν σε βασιλικούς νεκρούς.
Η δεύτερη, παρόμοια ταφή (χρονολογείται στα πρώτα χρόνια της ισχύος του Κασσάνδρου) που διατηρούσε επί 2.300 χρόνια μια ασημένια τεφροδόχο υδρία, όμοια με εκείνη από τον τάφο του Πρίγκιπα στη Μεγάλη Τούμπα της Βεργίνας και ένα εξαιρετικά σπάνιο, ίσως μοναδικό ασημένιο παναθηναϊκό αμφορέα, ενισχύει την αρχική επιστημονική άποψη. «Οι δύο νεκροί στερήθηκαν ίσως τα πλούσια κτερίσματα που θα τους συνόδευαν, αν προορίζονταν να ταφούν υπό κανονικές συνθήκες στο νεκροταφείο, αλλά τα οστά τους εναποτέθηκαν μετά την καύση τους τυλιγμένα σε πορφυρά ή χρυσοπόρφυρα υφάσματα μέσα σε πολύτιμα οστεοδόχα σκεύη για να “ταφούν” ωσάν να επρόκειτο για ήρωες-κτίστες, στην καρδιά της πόλης των Αιγών, χωρίς κανένα εμφανές σημάδι να διαιωνίζει τη μνήμη τους», αναφέρει η καθηγήτρια του ΑΠΘ και ευρωβουλευτής κ. Χρυσούλα Παλιαδέλη. Το φύλο και ακριβέστερα συμπεράσματα για την ηλικία του νεκρού/ης δεν έχουν εξακριβωθεί, ωστόσο τα νέα ευρήματα και με βάση τα οστεοαρχαιολογικά δεδομένα του πρώτου τάφου πως θα μπορούσε να ταυτιστεί με τον Ηρακλή που δολοφονήθηκε με εντολή του Κασσάνδρου καθώς ανέβαινε στη Μακεδονία να αναλάβει ως τελευταίος Τημενίδης τον μακεδονικό θρόνο, ενισχύουν τη μαρτυρία του Ιουστίνου που ανέφερε τη ρητή διαταγή του Κασσάνδρου: «Ο Ηρακλής να σκοτωθεί στα κρυφά, μαζί με τη μητέρα του τη Βαρσίνη και οι σοροί τους να καλυφθούν με χώμα, ώστε να μην υπάρχει τάφος που να προδίδει τη δολοφονία τους».

Το απώτατο Ελληνιστικό Ιστορικό παρελθόν της Κίνας

Το απώτατο Ελληνιστικό Ιστορικό παρελθόν της Κίνας

Όταν η Ευρώπη συνάντησε την Κίνα

Τυπικά, ο Αλέξανδρος κατέκτησε και κράτησε την αυτοκρατορία του Δαρείου για μόλις εννέα χρόνια (334-323 π.Χ.), αλλά το σοκ που επέφερε στην ιστορία αυτού του κόσμου έμελλε να κρατήσει αιώνες. Χάρη στην αίγλη του ονόματός του, οι επίγονοι κατόρθωσαν μετά τον θάνατό του να κρατήσουν για δύο αιώνες τα φέουδα που μοιράστηκαν, παρά τους συνεχείς πολέμους μεταξύ τους. Χαρακτηριστικό είναι ότι ο Πείθων που είχε αναλάβει τις ινδικές κτήσεις στην κοιλάδα του Ινδού και ο Εύδεμος που είχε πάρει τη διοίκηση του Παντζάμπ έμειναν στις κτήσεις τους ως το 316 π.Χ., για να πάρει τη θέση τους η ινδική δυναστεία του Τσαντραγκούπτα Μαουρία. Ως τον πρώτο αιώνα π.Χ.- μας λέει η Ιστορία- τις κτήσεις της Δύσης τις κατέλαβαν οι Ρωμαίοι και εκείνες της Ανατολής οι διάδοχοι των Περσών, Πάρθοι. Σε πείσμα της ιστορίας όμως, οι Έλληνες κατόρθωσαν να συστήσουν στα εδάφη του Αφγανιστάν και του Πακιστάν το Ελληνο-Βακτριανό βασίλειο (206-140 π.Χ.) και να το επεκτείνουν ανατολικά, συστήνοντας το Ελληνο-Ινδικό βασίλειο (180 π.Χ.- 10 μ.Χ.) Τότε, με τα πρώτα κύματα των Ούννων (Ξιον Γκνου για τους Κινέζους) να σαρώνουν τα πάντα, τελείωσε το παιχνίδι εξουσίας των Ελλήνων.

Όσο για τους Κινέζους γνωρίζαμε μόνο ότι οι στρατιώτες του Ευθύδημου (με πρωτεύουσα την Αντιόχεια τη Μαργιανή και ορμητήριο την Αλεξάνδρεια την Εσχάτη) είχαν εξερευνήσει τις ερημιές στο τωρινό κινεζικό Τουρκεστάν. Ο Στράβων έγραψε χαρακτηριστικά ότι οι Ελληνο-Βακτριανοί «επέκτειναν την αυτοκρατορία τους μακριά ως την Κίνα και τους Φρύνους (βλ. http://www.perseus.tufts.edu/cgibin/pte xt? lookup=Strab. +11.11.1 στο Διαδίκτυο). Αλλά λεπτομέρειες για εμπορικές σχέσεις δεν ανέφερε. Τους Κινέζους τους γνώρισαν έμμεσα οι Ρωμαίοι, επειδή εκείνοι πουλούσαν μετάξι στους Πάρθους και οι Πάρθοι στους Ρωμαίους. Η επαφή τους έγινε άμεση μετά το 14 μ.Χ., όταν ο έλληνας πλοίαρχος Εύπαλος έδειξε στον ναύαρχο του Αυγούστου το πώς να εκμεταλλεύεται τους μουσώνες για να συντομεύει το ταξίδι στην Ινδία. Σύμφωνα με τα κινεζικά αρχεία, ως τον 2ο αιώνα οι έλληνες ναυτικοί είχαν φτάσει στο Βιετνάμ και το 166 μ.Χ. επισκέφθηκαν την αυτοκρατορική αυλή του Χουάν Τι, ως απεσταλμένοι του αυτοκράτορα Μάρκου Αυρηλίου. Από τότε οι ρωμηοί αυτοκράτορες του Βυζαντίου με το μετάξι και τις άλλες εμπορικές συναλλαγές και ως τον Μάρκο Πόλο (1266 μ.Χ.) οι Ευρωπαίοι γνώριζαν ότι ο στεριανός δρόμος για την Κίνα ήταν στα χέρια Ούννων και Μογγόλων.

Παράδοξα, συμπτώσεις και ανατροπές

Αυτή η παγιωμένη εικόνα απομόνωσης της Κίνας ανατρέπεται άρδην τα τελευταία χρόνια, από τη διασταύρωση τόσο ιστορικών όσο και αρχαιολογικών ευρημάτων. Σύμφωνα με το αρχείο του κινέζου ιστορικού Σίμα Κιάν, ο αυτοκράτορας Γου αποφάσισε το 138 π.Χ. να στείλει τον πρεσβευτή του Ζανγκ Κιάν στους λαούς της Δύσης, ψάχνοντας για συμμάχους κατά των Ούννων. Εκείνος, έπειτα από την ατυχή σύλληψή του και αιχμαλωσία δέκα χρόνων στα χέρια των Ούννων, δραπέτευσε και διέσχισε την έρημο του Τακλαμακάν για να συναντήσει τους «Νταϊουάν» (Δαναοί;). Ήταν λευκοί χωρίς λοξά μάτια και είχαν γενειάδες. Ήταν εκτροφείς υπέροχων αλόγων, είχαν πολύ όμορφα κτίρια και αγάλματα, φέρονταν με σεβασμό στις γυναίκες και... τις άκουγαν. Η περιοχή διέθετε 60.000 οικογένειες και 30.000 στρατιώτες. Με βάση τις γεωγραφικές συντεταγμένες που έδινε ο Ζανγκ Κιάν στην αναφορά του, η πόλη που συνάντησε ήταν η Αλεξάνδρεια η Εσχάτη, στα όρια Φεργάνας και Σογδιανής, στο πέρασμα του Παμίρ. Το πολύ περίεργο είναι ότι στην πόλη αυτή έκοβαν ήδη νομίσματα με μια τεχνική που γνώριζαν μόνον οι Κινέζοι. Συγκεκριμένα, οι βασιλείς Αγαθοκλής και Πανταλέων της Βακτρίας είχαν κυκλοφορήσει- γύρω στο 170 π.Χ. - το πρώτο δυτικό νόμισμα «λευκού χαλκού», από κράμα χαλκού- νικελίου σε αναλογία 75/25. Προφανώς, κάποιοι είχαν προλάβει να κάνουν εισαγωγές...

Ο Ζανγκ προχώρησε στη Βακτρία και έφθασε ως την Ινδία. Επέστρεψε- έπειτα από μία ακόμη αιχμαλωσία στα χέρια των Ούννων- και πληροφόρησε τον αυτοκράτορα για τα θαυμαστά που είδε. Τον αυτοκράτορα τον ενδιέφερε κυρίως η αγορά των αλόγων που είχαν οι Έλληνες, αλλά μαζί με αυτό ξεκίνησε το αλισβερίσι που, τον 19ο αιώνα, βαφτίστηκε από τον γερμανό μελετητή von Richthofen «δρόμος του μεταξιού». Τους Έλληνες αντικατέστησαν στη συνέχεια οι Σκύθες, οι οποίοι πιεζόμενοι από τους Ούννους εισέβαλαν στη Βακτρία και στην Ινδία, για να δημιουργήσουν την αυτοκρατορία του Κουσάν, ώσπου την περιοχή κατέλαβε η Κίνα (70 μ.Χ.). Τα καραβάνια έφευγαν από την Κίνα με μετάξι, κεραμικά και σιδηρικά και επέστρεφαν με χρυσό, ελεφαντόδοντο και γυάλινα αντικείμενα. Ωστόσο οι επιθέσεις από ληστές ήταν συχνές. Για την προστασία του εμπορίου, το νεότευκτο Σινικό Τείχος επεκτάθηκε δυτικά, ως την έρημο Τακλαμακάν.

Τα σημάδια και η μεγάλη έκπληξη

Το πέρασμα των καραβανιών από την έρημο αυτή ανά τους αιώνες άφησε πάμπολλα σημάδια πίσω του. Οι πρώτοι δυτικοί μελετητές που έφθασαν στην περιοχή το 1900- ο Σουηδός γεωγράφος Sven Ηedin και ο Ούγγρος Αurel Stein- βρήκαν πολλά από αυτά, όπως και 2.000 χειρόγραφα που εξιστορούσαν τα δρομολόγια του δρόμου του μεταξιού τους προηγούμενους αιώνες. Ακολουθώντας τον δρόμο στις περιοχές της Κίνας, έβρισκαν παντού επιρροές από την τέχνη των Ελλήνων: Γεωμετρικά σχέδια στα υφαντά και στα κεραμικά, αγάλματα φτερωτών αλόγων, απεικονίσεις του Βούδα με φτερά αγγέλου... αλλά και ζωγραφιές με έλληνες στρατιώτες και Κενταύρους. Πολλοί σύγχρονοι αρχαιολόγοι επιμένουν ότι και ο πήλινος στρατός, που συνόδευσε το 210 π.Χ. τον αυτοκράτορα Κιν στον τάφο, είχε πηγή έμπνευσης τα αγάλματα των Ελλήνων!

Αλλά η μεγάλη έκπληξη ήλθε όταν πέρασε το «καθαρτήριο» της Πολιτιστικής Επανάστασης και η Κίνα άρχισε να ανασκάπτει επιστημονικά το παρελθόν της: Η έρημος Τακλαμακάν μόνον έρημη δεν ήταν. Θαμμένες πόλεις βρέθηκαν κάτω από τις αμμοθίνες της και τάφοι με μούμιες άρχισαν να έρχονται στην επιφάνεια. Δεκάδες μούμιες χιλιετηρίδων, τέλεια διατηρημένες από την ξηρασία. Ωστόσο οι νεκροί δεν ήταν Κινέζοι! Ήταν ψηλοί, κοκκινομάλληδες, με ανοιχτόχρωμα μάτια. Οι πιο παλιοί ανάγονταν στο 1800 π.Χ. και οι πιο πρόσφατοι στο 300 π.Χ.

Για το τελευταίο ερώτημα η απάντηση είναι μάλλον γεωλογική: Η έρημος Τακλαμακάν βρίσκεται πολύ χαμηλότερα από το επίπεδο της θάλασσας και- σε παλιότερη εποχή, με άλλο κλίμα- ήταν πιθανότατα εύφορη πεδιάδα με λίμνη. Κατά τα λοιπά, τα απρόσμενα αυτά ευρήματα- της δεκαετίας του 1990- δημιούργησαν μεγάλο μειονοτικό πρόβλημα στην Κίνα. Οι τουρκογενείς Ουιγούροι της περιοχής άρχισαν να λένε ότι οι μούμιες αποδείκνυαν ότι κατάγονταν από μη Κινέζους, τους Τοχάριους, άρα και η γύρω χώρα έπρεπε να γίνει αυτόνομη. Όλοι θυμήθηκαν τους αρχαίους κινεζικούς μύθους για έναν λευκό λαό στα δυτικά, ψηλό, με πράσινα και γαλανά μάτια, και βοστρυχωτά γένια. Έπειτα από πολλές διελκυστίνδες, η κινεζική κυβέρνηση δέχτηκε να γίνει εξέταση DΝΑ από κοινή ομάδα ερευνητών από πανεπιστήμια της Κίνας, της Σουηδίας και των ΗΠΑ.

Τα πορίσματα από το DΝΑ ξεκαθάρισαν ένα πράγμα: Οι μούμιες δεν είχαν καμία σχέση με τους Ουιγούρους Τούρκους, οι οποίοι άλλωστε είχαν καταλάβει την περιοχή μόλις τον 9ο αιώνα μ.Χ. Αλλά δεν επήλθε συμφωνία για τίποτε από τα υπόλοιπα. Οι ανθρωπολόγοι είχαν βρει γονιδιώματα που παραπέμπουν άλλοτε σε Κιμμέριους Κέλτες της Κριμαίας, άλλοτε σε Σκύθες του Κιργιστάν και άλλοτε σε κατοίκους της Ανατολικής Μεσογείου.

Τι λένε οι αρχαιολόγοι; Πολύ απλά, ότι τα σχέδια των ρούχων των νεκρών έχουν ελληνικής τεχνοτροπίας μοτίβα. Μάλιστα, ένα από τα εγχάρακτα ταφικά αναθήματα φέρει το σύμβολο της γνωστής σβάστικας. Ακόμη πιο εντυπωσιακά, μια μούμια που βρέθηκε πολύ νοτιότερα της ερήμου στο Γινγκπάν της ΝΔ Κίνας- χρονολογείται από το 1000 π.Χ., έχει ύψος γύρω στο 1.90(!) και φέρει χρυσή νεκρική προσωπίδα, κατά το συνήθειο των Μυκηναίων.

Μα υπάρχει ιστορική διασταύρωση; Έχουμε ξανακούσει ποτέ για τέτοιον λαό; Ψάχνοντας στα κείμενα του Πλίνιου του Πρεσβύτερου (ΧΧΙV, Τaprobane) βρίσκουμε μια απροσδόκητη περιγραφή των Κινέζων, από έναν πρεσβευτή της Κεϋλάνης, προς τον αυτοκράτορα Κλαύδιο: «Ο πατέρας μου έχει επισκεφθεί συχνά τη χώρα τους. Αυτοί οι άνθρωποι ξεπερνούν στο ύψος τους συνηθισμένους ανθρώπους, έχουν πυρόξανθα μαλλιά και γαλανά μάτια...». Σημειωτέον ότι ένας επισκέπτης από την Κεϋλάνη προφανώς θα πήγαινε στην Κίνα με πλοίο και θα έπιανε λιμάνι στη νοτιοδυτική μεριά της, κοντά στο Γινγκπάν.
Έπειτα από αυτό, η φαντασία οργιάζει. Βρήκαμε, μήπως, πού κατέληξαν οι Μυκηναίοι, όταν μετανάστευσαν λόγω κλιματικής αλλαγής μετά τον Τρωικό Πόλεμο; Τα κείμενα των Χετταίων μιλούν για τους Αχιγιάβα (Αχαιούς) που προχώρησαν πολεμώντας μέσα από τη Συρία. Αλλά και οι Κιμμέριοι σάρωσαν εκείνα τα μέρη, για να καταλήξουν να γίνουν οι Πάρθοι. Μήπως, απλά, βρήκαμε αυτούς που τους κυνήγησαν ως την εσχατιά της Γης και τους εξολόθρευσαν, κλέβοντας ακόμη και τα ταφικά τους έθιμα; Κάποτε, η αλήθεια θα έλθει στο φως. Μεταξύ αυτών ήταν και ένα μωρό ενός έτους, που είχε στη θέση των ματιών του γαλάζιες πέτρες, και κάποιες γυναίκες, του 4ου και 3ου π.Χ. αιώνα, που φορούσαν μυτερά καπέλα όπως οι Αμαζόνες. Τι συνέβαινε; Ποιοι ήταν αυτοί οι άνθρωποι και πώς ζούσαν σε μια περιοχή τελείως άνυδρη;

πηγή:
Το Βήμα, Τ.Καφαντάρη

εμείς το είδαμε στο φιλικό ιστολόγιο
http://gataros.blogspot.com
http://istorikathemata.blogspot.com/2010/03/blog-post_03.html

Ο Μέγας Αλέξανδρος κατακτά την Αθήνα

Ο χάλκινος ανδριάντας του έφιππου μακεδόνα βασιλιά, φιλοτεχνημένος από τον Γιάννη Παππά, βρίσκει θέση στην πλατεία Κοτζιά

Κυριακή 7 το πρωί, πριν από μερικές εβδομάδες.
Στο ραντεβού στην πλατεία Κοτζιά ήταν όλοι τους παρόντες. Ο δήμαρχος Αθηναίων κ. Νικήτας Κακλαμάνης , ο αρχιτέκτονας κ. Δημήτρης Κουτσογιάννης, ο γλύπτης Πραξιτέλης Τζανουλίνος, ο κ. Αλέκος Παππάς, γιος του γλύπτη Γιάννη Παππά, και κατά κάποιον τρόπο ο... Μέγας Αλέξανδρος.

Θέμα της «σύσκεψης» η τοποθέτηση του χάλκινου ανδριάντα του έφιππου Αλέξανδρου, έργου του Γιάννη Παππά, στην πλατεία Κοτζιά.
Στην πρόβα, που έγινε επί τόπου, χρησιμοποιήθηκε μια πρόχειρη κατασκευή με φωτογραφία του αγάλματος σε φυσικό μέγεθος.
Γεγονός είναι ότι ο Αλέξανδρος βρίσκει επιτέλους μια θέση στην Αθήνα, η οποία μπορεί να μην είναι η γενέτειρά του, υπήρξε όμως και εξακολουθεί να είναι ένα μεγάλο χωνευτήρι πολιτισμών από την αρχαιότητα ως σήμερα.
Αλλωστε στον ανδριάντα του Γιάννη Παππά παριστάνεται ο Αλέξανδρος σε νεαρή ηλικία, όταν ήταν ακόμη ο έφηβος πρίγκιπας που ζούσε στην αυλή της Πέλλας και αγωνιζόταν με τους φίλους του στο κυνήγι με άλογο στα γύρω βουνά.

Εντός ολίγων ημερών, στη θέση όπου βρίσκεται σήμερα το σιντριβάνι της πλατείας- και μετά την καθαίρεσή του βεβαίως- θα αρχίσει να στήνεται ο ανδριάντας.
Την απόφαση άλλωστε έχει ήδη λάβει το Δημοτικό Συμβούλιο, δίνοντας έτσι λύση σε μια ιστορία ετών, καθώς το άγαλμα είχε αγοραστεί από το υπουργείο Πολιτισμού το 1993 αλλά ουδέποτε ως σήμερα είχε βρει θέση που να του αρμόζει.
Το άγαλμα θα τοποθετηθεί σε βάθρο ύψους 6,20 μέτρων (περιλαμβάνονται και δύο αναβαθμίδες, συνολικού ύψους 0,80 μ.) κατασκευασμένο από γκρίζο μάρμαρο με ειδικά επεξεργασμένη αδρή επιφάνεια (χτυπημένη με το βελόνι). Μεταξύ του βάθρου και του γλυπτού θα υπάρχει μια μεταλλική επιφάνεια πάχους 0,20 μ.
O ανδριάντας του Αλέξανδρου θα ατενίζει από το δικό του ύψος (3,60 μέτρα) την περιοχή μεταξύ του Δημαρχείου και της πλατείας Μοναστηρίου, ενώ σε μια πλάγια όψη του βάθρου θα είναι τοποθετημένη σχετική επιγραφή.
Την αρχιτεκτονική μελέτη για την τοποθέτηση του αγάλματος και τη διαμόρφωση του περιβάλλοντος χώρου έχει εκπονήσει ο κ. Κουτσογιάννης και για την ολοκλήρωση του έργου, με προϋπολογισμό περί τις 60.000 ευρώ, θα απαιτηθούν περίπου δύο μήνες.
Ως τότε πάντως το έξοχο γλυπτό θα εξακολουθεί να βρίσκεται στον κήπο του εργαστηρίου-μουσείου του Γιάννη Παππά στου Ζωγράφου.

Να σημειωθεί ότι η πλατεία Αριστοτέλους της Θεσσαλονίκης ήταν ο αρχικός προορισμός του συγκεκριμένου έργου, κάτι που δεν ευοδώθηκε τελικώς, πικραίνοντας τον δημιουργό του. 

(προφανώς δεν θα το βάζανε εκεί, για να μην πικράνουμε τους Σκοπιανούς!!!)

Αλλωστε ο Γιάννης Παππάς είχε μελετήσει ιδιαίτερα τους έφιππους ανδριάντες- έκθεση με αυτό το θέμα είχε πραγματοποιηθεί το 2006 στο Μουσείο Μπενάκη. Γιατί το «έφιππο» ήταν για τον Γιάννη Παππά μια πρόκληση στο καλλιτεχνικό του έργο, ένα πολύπλοκο πρόβλημα για τη λύση του οποίου εργάστηκε επί μακρόν. Επισκέψεις σε ιπποφορβεία και ομίλους ιππασίας τον είχαν βοηθήσει να σχεδιάσει εκ του φυσικού, ενώ φωτογραφίζοντας και φτιάχνοντας προπλάσματα εξοικειώθηκε με τη μορφολογία του αλόγου, έτσι ώστε να πετύχει τη σχέση των όγκων και την αναλογία αλόγου- ιππέα. Αποτέλεσμα ήταν η δημιουργία μεγάλων και γνωστών έργων, όπως του Γεωργίου Καραϊσκάκη , του Κωνσταντίνου Παλαιολόγου και φυσικά του Μεγάλου Αλεξάνδρου.

Ποιος ήταν ο καλλιτέχνης
Ο Γιάννης Παππάς γεννήθηκε το 1913 στην Κωνσταντινούπολη. Σπούδασε στην Εcole Superieure des Βeaux-Αrts των Παρισίων ενώ παράλληλα παρακολούθησε μαθήματα στη Νομική Σχολή της ίδιας πόλης και στο εργαστήριο του καθηγητή Ζαν Μπουσέρ . Το 1944 υπηρέτησε στην Αλεξάνδρεια, όπου έμεινε ως το 1951 δουλεύοντας και μελετώντας τα μνημεία της αιγυπτιακής τέχνης. Το 1953 εξελέγη καθηγητής των Εργαστηρίων Γλυπτικής της ΑΣΚΤ στην Αθήνα και το 1980 τακτικό μέλος της Ακαδημίας Αθηνών.
Εχει φιλοτεχνήσει πολυάριθμα αγάλματα, μνημεία και ανδριάντες. Κυριότερα έργα του ο μαρμάρινος ανδριάντας του Ελευθερίου Βενιζέλου στον χώρο της Βουλής των Ελλήνων, ανδριάντες του Μακρυγιάννη και του Ευάγγελου Αβέρωφ-Τοσίτσα . Πέθανε τον Ιανουάριο του 2005 σε ηλικία 92 ετών.

Ανεξίτηλα τα ίχνη του Μεγάλου Αλεξάνδρου στη γη του Αφγανιστάν

Το Αφγανιστάν δεν είναι μόνο η χώρα του πολέμου, των Ταλιμπάν, των γυναικών με τις μπούρκες και το άντρο της παγκόσμιας τρομοκρατίας, όπως τα διεθνή ΜΜΕ το παρουσιάζουν και συζητιέται σε συνδιασκέψεις, όπως των ημερών αυτών στο Λονδίνο. Είναι μια χώρα με μεγάλη παράδοση και πανάρχαιο πολιτισμό, που ο Μέγας Αλέξανδρος τον συνέδεσε με τον Ελληνικό. Η ορεινή αυτή χώρα της κεντρικής Ασίας με τις πολλές σαβάνες και ερήμους και τους ανυπότακτους κατοίκους ήταν και είναι στόχος διάφορων ξένων δυνάμεων. Και την ώρα αυτή που είναι ακόμη σε εξέλιξη ο πόλεμος και έντονη η παρουσία στρατιωτικών δυνάμεων των ΗΠΑ και των συμμάχων τους, Γάλλοι επιστήμονες τολμούν και προβαίνουν σε αρχαιολογικές έρευνες και ανακαλύπτουν ανυπολόγιστης αξίας για την παγκόσμια πολιτισμική κληρονομιά ευρήματα, που αποδεικνύουν την επιρροή του Ελληνισμού στον ανατολικό πολιτισμό και κινδυνεύουν με καταστροφή.

Βλέποντας κανείς τα αμερικανικά τεθωρακισμένα να περνούν από τους δρόμους που γίνονται οι αρχαιολογικές έρευνες ασφαλώς σκέπτεται πως από τους ίδιους δρόμους πέρασε πρώτος ο Μέγας Αλέξανδρος, και στη συνέχεια πέρασαν ο Τσέγκις Χαν, ο Ταμερλάνος, οι Οσμανλήδες, οι Ρώσοι και οι Βρετανοί τον 19ο αιώνα και προ ετών οι Σοβιετικοί…

Ο Αλέξανδρος μέσα σε μόνο δώδεκα χρόνια, με ολιγάριθμο σχετικά με το μέγεθος της κατάκτησης στρατό και με τα μέσα της εποχής του κατέκτησε όλη την Οικουμένη, κάτι που κανείς άλλος στρατός δεν το έχει πετύχει μέχρι σήμερα, ούτε ασφαλώς είχε την πολιτισμική επιρροή, που σφράγισε την παγκόσμια ιστορία. Οι Γάλλοι αρχαιολόγοι Ρολάν Μπεζενβάλ και Φιλίπ Μαρκίς με τους Αφγανούς συνεργάτες τους αγωνίζονται να διασώσουν την πολιτισμική κληρονομιά του Αφγανιστάν και για τις πρόσφατες ανακαλύψεις τους έγραψε το περιοδικό " Sciences et avenir " του μηνός Ιανουαρίου.

Οι έρευνες τους εντοπίζονται στα Βάκτρα και γενικότερα στη Βακτριανή, περιοχή στα βορειοδυτικά της Καμπούλ. Γάλλοι αρχαιολόγοι είχαν εντοπίσει την αξία της περιοχής από το 1920 αλλά χρειάστηκε να περάσουν 80 χρόνια για να αρχίσουν οι έρευνες και να αποκαλυφθούν, ολόκληρες πόλεις με τα τείχη τους καθώς και μοναδικής τέχνης αγάλματα και αντικείμενα, που αποδεικνύουν την αξία του έργου του Μεγάλου Αλεξάνδρου, να επιτύχει τη πολιτισμική και κοινωνική συνάντηση της Δύσης με την Ανατολή. Οι Γάλλοι αρχαιολόγοι είναι εντυπωσιασμένοι από τους Ελληνιστικούς Βούδες που βρήκαν, από τα Κορινθιακά κιονόκρανα (!!!) και από τα άλλα ελληνικά χρηστικά αντικείμενα, που ήσαν στο σπίτι του τότε διοικητή της περιοχής. Για την ανακάλυψη και την φύλαξη των μοναδικών αρχαιολογικών ευρημάτων οι Γάλλοι αρχαιολόγοι και οι Αφγανοί συνεργάτες τους κάνουν αγώνα δρόμου για να προλάβουν τη λεηλασία και την αρπαγή τους από τους αρχαιοκάπηλους, αλλά και από τους …Κινέζους.

Πριν από λίγο καιρό χειρόγραφα άγνωστης προέλευσης και γραμμένα στην αραμαϊκή, στη γλώσσα δηλαδή που χρησιμοποιούσε η διοίκηση των Αχαιμενιδών, ήσαν προς πώληση από έμπορο αρχαίων αντικειμένων του Λονδίνου. Κατά τύχη έπεσαν στα χέρια και μεταφράστηκαν από τον μελετητή της ιστορίας των ανατολικών λαών και καθηγητή του Πανεπιστημίου της Ιερουσαλήμ Σαούλ Σακέντ, πριν καταλήξουν σε ιδιωτική συλλογή. Κατά την άποψη του πρόκειται για μοναδικής αξίας χειρόγραφα, ίσως ίσης με αυτά που βρέθηκαν στο Κουμράν και αφορούσαν στα κείμενα της Παλαιάς Διαθήκης.

Σχετικά δήλωσε ο Μπεζεντάλ: " Τα εξαιρετικά αυτά χειρόγραφα περιγράφουν το πώς λειτουργούσε η πόλη των Βάκτρων όταν έφτασε εκεί ο Μέγας Αλέξανδρος! Καταλαβαίνετε τη σημασία τους; Είναι σύγχρονα με την παρουσία του στην Ασία! Έως σήμερα όσα γνωρίζουμε γι' αυτόν προέρχονται από μετέπειτα πηγές, ίσως και μετά από πολλούς αιώνες. Η ανακάλυψη αυτή είναι η σημαντικότερη των τελευταίων δεκαετιών".

Σημειώνεται ότι η αυτοκρατορία των Αχαιμενιδών ήταν η πρώτη δύναμη στον κόσμο πριν την καταλύσει ο Αλέξανδρος και η Βακτριανή αποτελούσε μια από τις Σατραπείες της. Νοτίως των Βάκτρων ( Μπαλχ λέγεται σήμερα η πόλη που είναι κοντά) οι Γάλλοι αρχαιολόγοι βρέθηκαν μπροστά σε μια πόλη με τείχη μήκους είκοσι χιλιομέτρων (!) κι αυτή λεηλατημένη από αρχαιοκάπηλους. Κατά την άποψη τους μπορεί να είναι η περίφημη Άορνος*, ή τα ξακουστά Ζάρασπα ή Ζαρίασπα**.

Πέραν των άλλων ευρημάτων βρήκαν και Ζωροαστρικό βωμό, κάτι αναμενόμενο αφού στα χρόνια του Μεγάλου Αλεξάνδρου οι περισσότεροι από τους κατοίκους της Βακτριανής πίστευαν στο Ζωροαστρισμό. Γράφει μάλιστα ο Στράβωνας ότι όταν ο Μέγας Αλέξανδρος είδε σκυλιά να τσακώνονται για κάποιο κόκαλο και ρώτησε του εξήγησαν ότι οι οπαδοί του Ζωροαστρισμού αφήνουν άταφα τα σώματα των νεκρών ανθρώπων και αυτός τότε απαγόρευσε την πρακτική αυτή. * Η Άορνος ήταν στο βορεινό κατόφλι των στενών προς τα Βάκτρα, πρωτεύουσα της Βακτριανής. Εκεί απολύθηκαν και οι παλαίμαχοι στρατιώτες και γύρισαν στην πατρίδα και οι Θεσσαλοί εθελοντές που είχαν συμπληρώσει το χρόνο υπηρεσίας τους. ** Ο Αρριανός αναφέρει τα Ζαρίασπα ως " την μεγίστην πόλιν". Εκεί έμεινε τον χειμώνα του 329-328 ο Μέγας Αλέξανδρος και εκεί συγκάλεσε το δικαστήριο που δίκασε και καταδίκασε τον βασιλοκτόνο Βήσσο. Οι Κινέζοι στους αρχαιολογικούς τόπους θα φτιάξουν ορυχείο! Οι Αφγανοί και Γάλλοι αρχαιολόγοι συνεχίζουν το αξιόλογο έργο τους σε μια χώρα που είναι σε ένα διαρκή πόλεμο και που ταλαιπωρείται από την διαφθορά των κρατικών οργάνων. Πρόσφατα η Κίνα αντί 5,6 δισεκατομμυρίων Ευρώ αγόρασε μεγάλη έκταση, 60 χιλιόμετρα νοτίως της Καμπούλ, όπου βρίσκονται τα δεύτερα στον κόσμο αποθέματα χαλκού και όπου θα κατασκευάσει το μεγαλύτερο ορυχείο στο Αφγανιστάν.

Εκεί υπάρχουν πλούσια αρχαιολογικά ελληνο - βουδιστικά ευρήματα που κινδυνεύουν να καταστραφούν. Ήδη οι Ταλιμπάν κατέστρεψαν το 2001 τους γιγαντιαίους Βούδες με ελληνική αμφίεση στο Μπαμιγιάν και το 2005 εξαιρετικής σπουδαιότητας ελληνοβουδιστικά αγάλματα καταστράφηκαν στην περιοχή Βαρντάκ, 50 χιλιόμετρα δυτικά της Καμπούλ.

Τελικά όση καλή διάθεση και αν έχουν οι Γάλλοι αρχαιολόγοι και ορισμένοι Αφγανοί να σώσουν την πολιτισμική κληρονομιά της περιοχής δεν επαρκούν. Χρειάζεται και το ενδιαφέρον του διεθνούς παράγοντος. Και δυστυχώς αυτός κοιτάζει μόνο τον πόλεμο, τα στρατηγικά του σχέδια και την κυριαρχία. Είναι προφανές ότι πηγαίνουμε προς μια εποχή που δεν θα γνωρίζει και δεν θα αναγνωρίζει τον πολιτισμό. Και αυτό το τίποτε θα είναι ο "πολιτισμός" της.- Ο Μέγας Αλέξανδρος και το Αφγανιστάν Ο Μέγας Αλέξανδρος εκστράτευσε στη Βακτριανή κυνηγώντας το δολοφόνο του Δαρείου Βήσσο, ο οποίος είχε πάρει το όνομα "Αρταξέρξης" και την τιάρα του "Μεγάλου Βασιλιά" των Περσών και πηγαίνοντας στην περιοχή θέλησε να αντισταθεί στο στρατό των Ελλήνων.

Ο Αλέξανδρος πραγματοποίησε την πρώτη στην Ιστορία στρατιωτική διάβαση μέσα στον χειμώνα ψηλού βουνού, εισήλθε στη Βακτριανή και κατέκτησε την πρωτεύουσα της, τα Βάκτρα, χωρίς αντίσταση. Τέτοια διάβαση έκανε πολύ αργότερα ο Αννίβας.

Για να επιβληθεί στους ανυπότακτους κατοίκους της Βακτριανής σκέφθηκε να μην έρθει σε αντίθεση μαζί τους, αλλά να δείξει ότι ενδιαφέρεται για τη νομιμότητα και γι' αυτό επιδιώκει μόνο να συλλάβει και να δικάσει τον δολοφόνο του Μεγάλου Βασιλιά. Ο Βήσσος στη στρατηγική του Αλεξάνδρου φάνηκε ανήμπορος να αντιδράσει. Αντίθετα έδειξε δειλία κάτι που τον ξεγύμνωσε στους ηγέτες των φυλών που ήθελε να προσεταιριστεί. Ο Αλέξανδρος τον συνέλαβε, τον δίκασε στα Ζαρίασπα, τον μαστίγωσε, τον ακρωτηρίασε, κατά τα περσικά έθιμα, και τον έστειλε για εκτέλεση στα Εκβάτανα. Μετά έκανε πολύ αγώνα και χρησιμοποίησε όλους τους τρόπους για να επιβάλει τις αρχές του, κάτι που το πέτυχε με μοναδικό τρόπο.

Ο Ντρόϊζεν στο περίφημο και κλασσικό σύγγραμμα του "Ιστορία του Μεγάλου Αλεξάνδρου" ( σημ. Κυκλοφορεί στα ελληνικά σε μετάφραση - εισαγωγή - σχόλια του Ρένου Ηρακλή Αποστολίδη) σημειώνει για την παρουσία του Αλέξανδρου στη Βακτριανή και τα αποτελέσματα της: " Δυο χρόνια είχαν περάσει αφότου έφτασε ο Αλέξανδρος σ' αυτές τις χώρες, κι άρχισε έργο, που όσο μεγαλύτερα και δυσαντιμετώπιστα προβλήματα γεννούσε, τόσο πληρέστερα έδειχνε πως ρίζωνε σε βάθος. Πολλοί κόποι χρειάστηκαν, και μέτρα αιματηρά, κι αγώνες αλλεπάλληλοι, κατά των λαών που κάθε τόσο ξαναξεσηκώνονταν, κατά των τοπαρχών, που αγέρωχα απ' τα κάστρα τους αντιστέκονταν, πανωκεί στα ψηλά βουνά τους. Μα κάποτε οι λαοί δαμάστηκαν, κ' οι ντόπιοι τους δυνάστες ταπεινώθηκαν, τα κάστρα τους γκρεμίστηκαν κι όσοι υποτάχθηκαν συγχωρήθηκαν.

Με το χτίσιμο, ύστερα, τόσων νέων πόλεων, δόθηκε βάση, ροπή, άξονας, σ' εκείνη την ελληνιστική ζωή, που σιγά - σιγά στο ρυθμό και τη δίνη της θα παράσερνε όλους σ' αυτούς τους τόπους, κ' εγκαθιδρύθηκε διοικητικό σύστημα κατάλληλο για την ιδιοσυστασία και τη στρατιωτική τους σημασία. Τέλος τη σφραγίδα του έβαλε ο γάμος του Μεγαλέξαντρου με την πεντάμορφη κόρη του σογδιανού πεχλιβάν, του Οξυάρτη: τη Ρωξάνη. Κι αν προσωπική συμπάθεια έφεγγε στην καταβολή του συνοικεσίου τούτου, πάντως και π ρ ά ξ η π ο λ ι τ ι κ ή συνιστούσε παραπέρα, σημάδι και φανέρωμα τροποντινά, υ π ό δ ε ι γ μ α ένωσης Ασίας κ' Ευρώπης, που διάβλεψε (και σιγά - σιγά ξεδίπλωνε, μές απ' ό, τι έκανε) ο Αλέξανδρος, συνεχώς παλεύοντας να το πραγματώση, σαν κατεξοχήν καρπό των νικών του κι όρο διαρκείας κάθε του έργου". ( Β' Τόμος σελ. 459-460) Οι Αμερικανοί σήμερα, οι Σοβιετικοί χθες, οι Άγγλοι και οι Ρώσοι προχθές δεν διαβάζουν ιστορία και κυρίως δεν διαβάζουν πώς ο Μέγας Αλέξανδρος επεβλήθη σε ένα περήφανο και ανυπότακτο λαό με ιστορία και μακρά παράδοση. Δεν μπορούν βέβαια να έχουν και την κουλτούρα του Μεγαλέξανδρου και των Ελλήνων. Δεν την θέλουν κιόλας, νομίζουν ότι δεν τη χρειάζονται. Τι μπορεί να κάνει ο δύσκολος, ίσως και ακατάληπτος στην αντίληψη τους πολιτισμός μπρος στην λογική τους των όπλων και της ισχύος;..

Η ζωή στον πλανήτη συνεχίζεται έτσι με τα μερεμέτια στα προβλήματα του και με τα ουσιαστικά αδιέξοδα του… Και την ώρα που οι Αφγανοί ανακαλύπτουν τον πολιτισμό των Ελλήνων, που ο Αλέξανδρος τους δίδαξε, οι Αμερικανοί από το κυνήγι των Ταλιμπάν δεν βρίσκουν χρόνο να πάνε να επισκεφθούν τα αρχαιολογικά ευρήματα και να διαπιστώσουν το προφανές: την καπηλεία της Ιστορίας από τους Σκοπιανούς.- Ο Καβάφης ο Μέγας Αλέξανδρος και η Βακτριανή Ο Καβάφης ως γόνος της Αιγυπτιακής Αλεξάνδρειας και απόγονος του Ελληνισμού που άπλωσε ο Μέγας Αλέξανδρος εκτίμησε σωστά την αξία του μοναδικού έργου του Μακεδόνα στρατηλάτη. Αυτό είναι φανερό στο ποίημα "Στα 200 π.Χ.". Με μια λεπτή ειρωνεία δίνει το μήνυμα του: " Αλέξανδρος Φιλίππου και οι Έλληνες πλην Λακαιδεμονίων" Μπορούμε κάλλιστα να φαντασθούμε πως θ' αδιαφόρησαν παντάπασι στην Σπάρτη για την επιγραφή αυτή. "Πλην Λακεδαιμονίων", μα φυσικά. Δεν ήσαν οι Σπαρτιάται για να τους οδηγούν και για να τους προστάζουν σαν πολυτίμους υπηρέτας. Άλλωστε μια πανελλήνια εκστρατεία χωρίς Σπαρτιάτη βασιλέα γι' αρχηγό δεν θα τους φαινόταν πολλής περιωπής. Α! βεβαιότατα "πλην Λακεδαιμονίων" Είναι κι αυτή μια στάσις. Νοιώθεται. Έτσι, πλην Λακεδαιμονίων στον Γρανικό' και στην Ισσό μετά' και στην τελειωτική την μάχη, όπου εσαρώθη ο φοβερός στρατός που στ' Άρβηλα συγκέντρωσαν οι Πέρσαι: που απ' τα' Άρβηλα ξεκίνησε για νίκην κ' εσαρώθη. Κι απ΄την θαυμάσια πανελλήνιαν εκστρατεία, την νικηφόρα, την περίλαμπρη, την περιλάλητη, την δοξασμένη ως άλλη δεν δοξάσθηκε καμιά, την απαράμιλλη: βγήκαμ' εμείς' ελληνικός καινούριος κόσμος, μέγας. Εμείς' οι Αλεξανδρείς, οι Αντιοχείς, οι Σελευκείς, κ' οι πολυάριθμοι επίλοιποι Έλληνες Αιγύπτου και Συρίας, κ' οι εν Μηδία, κ' οι εν Περσίδι, κι όσοι άλλοι. Με τες εκτεταμένες επικράτειες, με την ποικίλη δράσι των στοχαστικών προσαρμογών. Και την Κοινήν Ελληνική Λαλιά ως μέσα στην Βακτριανή την πήγαμε, ως τους Ινδούς. Για Λακεδαιμονίους να μιλούμε τώρα! Θα μπορούσαμε να καθρεφτιστούμε κι εμείς, οι Νεοέλληνες, στην αλήθεια που περιγράφει ο ποιητής και να δούμε την πολιτισμική μας συρρίκνωση, μέσα από την άγνοια και το θάμπωμα μπρος στα ξενόφερτα χαϊμαλιά που μας προσφέρονται.- Η ΣΦΗΝΑ

Διαβάστε περισσότερα: http://www.i-reportergr.com/2010/01/blog-post_8188.html#ixzz0e26f5zhb